TÜİK ölüm istatistiklerini birkaç günlük gecikmeyle de olsa açıkladı.
Kamuoyu gündeminin yoğunluğundan mı yoksa ölüm lafının ürperticiliğinden mi bilinmez ama ölüm istatistiklerine pek bakan yok. Oysa TÜİK her sene kendini geliştirip ölüm nedenlerini daha fazla detaylandırıyor. Bakın neler var, neler.
Örneğin; Meningokok Enfeksiyonlarından 2023'te 6 kişi ölürken, 2024'te 18 kişi ölmüş. 2023'te bu hastalıktan ölenlerin biri erkek beşi kadınken, 2024'te ölen erkek ve kadın sayıları eşitmiş. İktidara saldırmak isteyip de, "Meningokok ölümleri bu yıl üç kat arttı, sağlık sistemimiz batıyor" diye yazsam başım ağrımaz. Bu istatistiği kötüye kullanıp ucuza kaçmak olur.
Enfeksiyon hastalıklarında bu detay var ama deprem ölümleri hala "Dışsal yaralanma nedenleri ve zehirlenmeler" kümesinin içinde bir yerlerde.
6 Şubat 2023 tarihinde olan depremlerde hangi ilde kaç kişinin öldüğünü hala tam bilmiyoruz. 23.01.2025 tarihli "Kim Yıkayacak?" başlıklı yazımda konuyu bir kez daha gündeme getirmiş, İçişleri Bakanlığı’nın açıklamalarıyla TÜİK istatistiklerindeki rakamların tutmadığını yazmıştım.
2023 yılı TÜİK bülteninde "Dışsal yaralanma nedenleri ve zehirlenmeler" başlığında ölüm sayısı 64,540 iken bu senenin bülteninde 2023 yılı rakamı 66,219 olarak revize edilmiş. Bu başlıkta gruplanan ölümlerin sayısı 1,679 kişi artmış. Revize ile 2023 yılına ait toplam ölüm rakamı geçen sene 525,814 iken bu sene 526,416'ya yükselmiş. Revize edilen toplam fark 602. Detaylandırma geçen yıldan farklı yapıldığı için hangi ölüm nedenlerinin artı veya eksi revize edildiği haliyle tespit edilemiyor.
Deprem ölümlerindeki revizeler yine de İçişleri Bakanlığı’yla olan 8.000 kişi ölümü civarındaki çelişkiyi gidermiyor. Acaba TÜİK sadece Türk Vatandaşlarını söylüyor da İçişleri Bakanlığı rakamında yabancı uyruklularda mı var diye de baktım. 2023 yılında ülkemizde her yerinde ölen yabancıların toplamı 2,870 kişi. Bu rakama Amerikalısından Rus’una, Suriyelisinden Somalilisine kadar 72 milletten ölümler dahil. Demek ki deprem ölümlerindeki fark yabancı uyruklulardan kaynaklanmıyor.
Meningokok ölümlerindeki artışı sormak istatistiği kötüye kullanmaktır ama "depremle ilgili İçişleri Bakanlığı’yla TÜİK açıklamaları arasındaki yaklaşık 8.000 kişi kimdir?" diye sorgulamak hakkımdır.
TÜİK doğum istatistikleri gibi ölüm istatistiklerinde de son yıllara ait rakamları her sene revize ederek yayınlıyor. Bunu yapan TÜİK toplam nüfus rakamlarına dokunmuyor. Doğum sayıları revize ediliyor, ölüm sayıları revize ediliyor ama toplam nüfus sayısı sabit değişmiyor. Zannedersin Pi Sayısı.
Nüfus rakamlarına dokunsalar biliyorlar ki il, ilçe ve mahalle düzeyinde revizeye gitmeleri lazım. Oraları sabunladıkları için ellerinden kayıyor. TÜİK kayıtlarında İstanbul'un bir ilçesinde geçmişe ait iki değişik yılda mahalle nüfuslarını topladığınızda bulduğunuz sayı ile, o yıllara ait il toplamı içinde açıklanan ilçe nüfusu rakamları farklı çıkıyor. Bu benim tespit edebildiğim, tüm Türkiye mahalle verileri taransa kim bilir daha neler çıkar.
İlim yaptıkları iddiasında olanlara işin vahametini anlatmak zor, biliyorum. Yine de bir kez daha hatırlatayım. Bilim matematikle ve veriyle yapılır. Pi sayısı sabittir, doğru. Kağıt üzerinde kalemle problem çözerken 3,14 olarak kullanabilirsiniz lakin Mars'a uydu gönderecekseniz hesaplamanızda virgülden sonra olan kesirlerin tamamını almazsanız "Mars'a gideceğiz" diye yola çıkıp tavlada mars olursunuz.
Yalandan ölen yok ama, 500 yıldır ilim diye tutturup bilimi dışlatanlar yüzünden ülkece bir karış bile ilerleyemiyor ve her gün tekrar tekrar ölüyoruz...
25 Haziran 2025 - M. Şevket Atalay