Durun, hemen başlıktan korkup “ideolojik” kelimesinin 1980 öncesinde anlam saptırılmasına uğratılmış travma etkisine kapılmayın. İdeolojik bir fikre dayanan onun bakış açısıyla olayları ele almak anlamına gelir ve hiçbir ideoloji tehlikeli değildir.
İdeoloji kelime anlamı olarak fikir bilimidir. Sosyal bilimlerde toplumun nasıl yaşaması ve nasıl yönetilmesi konularında ileri sürülen fikirleri nitelendirmek için kullanılır.
Toplumun olması devleti, yönetimin olması iktidarı gerektirir. Günümüzde toplumun iktidar için kullandığı araçlar siyasi partilerdir. Siyasi partiler toplumda aynı ideoloji etrafında birleşmiş kişilerce düşüncelerini (idealarını) iktidar yaparak toplumu ve devleti gönençli (refaha ulaşmış) yapmak amacıyla kurulmuş örgütlerdir.
Siyasi partilerin ideolojileri sosyal bilimler ile ekonomik temeller üzerinden inşa edilerek şekillendirilmiştir. Başlıca ana akım ekonomik görüşler liberalizm ve komünizmdir. Dini temel alıp dinin, devlet ve toplum yönetimi için düzenleyici vazgeçilmez bir şart olduğunu öne süren ideolojiler de mevcuttur. Bunlardan türemiş onlarca ideoloji bulunmaktadır. Muhafazakarlık bir ideolojiden çok gelenekselciliktir. Çağdaş olmak, demokrat olmak, hukuktan yana olmak ise ideoloji değildir.
Siyasi partilerin bir de kurucu liderleri olur ve partinin ideolojisini bu ideologlar belirler. İdeologlar etraflarındakilerle birlikte partinin ideolojilerini iktidar yapmak için izlenecek yol haritasını ve iktidar olunca yapacaklarını parti programında anlatırlar. Siyasi partiye üye olanlar da partinin ideolojisi için çalışırlar. Siyasi partilerin amacı iktidar olmak değil, iktidar olup ideolojisini devlet eliyle toplumun bütününe uygulamaktır.
Ülkemizde uzun yıllardır iktidarda olan AKP (ideolojisini ister beğenin ister beğenmeyin, ki ben beğenmiyorum) “parti” tanımına uygun olarak başarılıdır. Taviz vermediği bir ideolojisi vardır, ideolojisi için yol haritası vardır ve hedefine ulaşmak için bu yol haritasını uygulamaktadır. Bunu yaparken kendi düşüncesinde olmayan kişileri de ülkenin içinde bulunduğu konjektüre göre partisine alıp vitrine koymakta (takiye yapmakta) ancak asla parti yönetiminde söz sahibi mevkilere getirmemektedir. İdeolojisini tamamlayabilmek için iktidarda kalmanın tüm yollarını Makyevelist davranarak (bu davranış kendi ideolojik sistemiyle çelişmemektedir) kullanmaktadır.
Çok uzun yıllardır iktidar olamayan CHP ve AKP’nin iktidarda kalmak için yarattığı hukuksuzluk durumu nedeniyle kurulan YENİ Parti, “parti” tanımına uygun olarak başarılı değildir. CHP ve Yeni Parti, “Parti” başlıklı bir önceki makalemde de anlattığım gibi kurucu irade ve ideolojisinden uzaklaşıp yol haritası yanlışlığı neticesinde “parti” niteliğini kaybettiği için iktidar olamamaktadır.
Çorba yaparken bile belli kalıplar vardır. Mercimek çorbası, tavuk suyu çorba, işkembe çorbası, yoğurt çorbası, domates çorbası gibi onlarca çorba tarifi vardır.
İçecek olanın damak zevkine göre sunumda domates çorbasına kızartılmış küçük ekmek kırıntıları, belki kaşar peyniri rendesi veya biraz karabiber ekleyebilirsiniz (AKP vitrin süsü isimlerle bunu yapmaktadır).
Çorbacıya gittiğinizde size bir kâsede işkembeli ve mercimekli yoğurt çorbası karışımının üzerine bol karabiber dökülüp otlu Van peyniri rendelenmiş çorba sunulsa içer misiniz?
İdeolojik diye başlayıp gastronomik bir şekle bürünse de anlatmak istediğim; CHP’nin geçmiş yıllarda ve YP’nin günümüzde seçmene sunduğu böyle bir çorba durumudur ve haliyle kimse yememektedir.
Bu yüzden Yeni Parti iktidar olmak istiyorsa ideolojisinin ne olduğuna karar verip hangi çorbayı sattığını topluma anlatmalıdır…
09 Eylül 2026 – M.Şevket Atalay