Yaşam süremiz ve bitiş şeklini şu anki bilgi düzeyi ile kesin bilmemiz mümkün değil. Tıp bilimi ilerledikçe ipucu bulmak kolaylaşıyor. Tıbbın gelişmesi ipuçlarını arttırsa da "deprem, yangın, kaza " gibi beklenmedik ölüm nedenleri de az değil.
Ölüm nedenlerini gruplandırarak istatistik bilimi yardımıyla bilgiyi arttırmak mümkünse de ülkemizde bu iş oldukça zor.
6 Şubat 2023 tarihindeki depremden yaklaşık bir yıl sonra 2 Şubat 2024’te İçişleri Bakanı ölü sayısını "53.537 canımızı yitirdik" şeklinde açıkladı.
Sayın Bakandan dört ay sonra 14 Haziran 2024’te ölü sayısını devletin istatistik kurumu TÜİK 45.784 olarak ilan etti.
Dört ay içinde depremde ölenler mi dirilmişti, yoksa devletin İçişleri Bakanı mı yanıltılmıştı?
Ben de öğrenmek için CİMER üzerinden İçişleri Bakanlığı’na 53.537 olarak açıklanan depremde ölüm sayısının on bir ildeki dağılımını sordum. Bununla da kalmadım, on bir ilin valiliklerine illerinde deprem nedeniyle kaç kişinin öldüğünü ayrıca sordum.
Kanun gereği bir ay içinde yanıtlanması gereken soruma Elâzığ Valiliği hiç cevap vermedi. Malatya ilçe emniyet müdürlüklerine havale etmiş, yarısı cevapladı. İllerden Sağlık Bakanlığı’na pas eden de var, Hazine Müsteşarlığı’na gönderen de. Kahramanmaraş Valiliği "ilgili birime sevkine" diye yanıtlamış, CİMER'dekiler de sağ olsunlar bana gönderdiler.
Sadece iki ilden yanıt geldi. Osmaniye Valiliği 1.010 kişinin öldüğünü bildirirken, Kilis Valiliği’nin sorumu sevk ettiği Kilis Belediyesi deprem neticesi merkezde 2 kişinin öldüğünü ilçelerde ise ölüm olmadığını ayrıca il genelinde yabancı uyruklu ölüm olmadığını bildirdi.
İçişleri Bakanlığı ise sorumu aylar sonra 2024 yılının son günü yanıtlayıp il dağılımıyla gönderdi. İçişleri Bakanlığı cevabında; "Toplam can kaybı güncel olarak 53.735 olup il dağılımları aşağıdaki gibidir.
Adana: 687, Adıyaman: 8566, Diyarbakır: 433, Elâzığ: 28, Gaziantep: 3926, Hatay: 24.240, Kahramanmaraş: 12.788, Kilis: 33, Malatya: 1.264, Osmaniye: 907, Şanlıurfa: 202, Deprem bölgesi dışında hastanelerde vefat edenler: 661" diyor.
Osmaniye ilimizde Valiliğe göre 1.010 kişi, İçişleri Bakanlığı’na göre ise 907 kişi deprem nedeniyle vefat etmiş. Aradaki fark olan 103 kişi başka ilde vefat ettiği bildirilen 661 kişiye mi dahildir?
Kilis Belediyesi’nin 2 dediği ölü sayısı, İçişleri Bakanlığı’na göre 33. Hangisi doğru söylüyor?
TÜİK il bazında deprem ölümlerini açıklamadığı için raconu ona kestiremiyoruz.
Bakanlık son on ayda depremde ölüm sayısını 198 kişi arttırdı. Bu 198 kişi hastanelerde yaralıydı da 2024 yılında tedavi görürken mi öldüler? Nasıl öldüler? Ne zaman öldüler? Nerede depreme yakalanıp, nerede öldüler?
İçişleri Bakanlığı’nın deprem ölü sayısı, depremden iki yıl sonra nasıl oluyor da artıyor? TÜİK'le, İçişleri Bakanlığı’nın rakamları niçin çelişiyor? Yakınlarının ölüsü veya dirisine ulaşamadığını söyleyen kaç aile var? Aradaki fark kayıplar mı?
21 Ocak 2025 günü Bolu Kartalkaya'da otel yangınında ölü sayısı bu satırların yazıldığı sırada 76 olarak açıklandı. İki sene sonra bu yangında ölenlerin sayısı da artacak mı?
Ya da artık ülkemizde böyle sorulara gerek yok. Aslında bilim öldü de bizlerden mi saklanıyor? TRT dizisinin ses getiren reklamıyla sorayım.
Bilimin ölüsünü kim yıkayacak?
22 Ocak 2025- M. Şevket Atalay