Takvimde yan yana duran iki gün var: 24 Kasım Öğretmenler Günü ve 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü.
Biri geleceğimizi yetiştirenlere duyduğumuz minnetin, diğeri insanlığımızın hâlâ aşamadığı bir utancın günü.
Ne garip değil mi?
Bir gün öğretmenlerimize çiçek veriyor, ertesi gün kadınların yaşama hakkını savunuyoruz. Bir gün eğitimin kutsallığından söz ediyor, ertesi gün eğitimin bile ortadan kaldıramadığı cehaletin sonuçlarıyla yüzleşiyoruz.
Üstelik bunu her yıl yapıyoruz.
Çiçekler değişiyor, konuşmalar değişiyor, afişler değişiyor. Ama sorunların önemli bir bölümü ne yazık ki yerli yerinde duruyor.
24 Kasım, Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanının 1928'de resmiyet kazanması nedeniyle, 1981 yılından bu yana Öğretmenler Günü olarak kutlanıyor.
Öğretmenlik, yalnızca okuma yazma öğretmek değildir. Bir çocuğa düşünmeyi, sorgulamayı, doğruyla yanlışı ayırt etmeyi, vicdanlı olmayı ve başkasının hakkına saygı göstermeyi öğretmektir.
Hepimizin hayatında iz bırakan bir öğretmeni vardır.
Belki ilk harfi öğreten, belki başımızı okşayan, belki de kimsenin bize inanmadığı bir anda omzumuza dokunup "Sen başarırsın." diyen biri...
Aradan onlarca yıl geçer. Okulun sırasını, sınıfın duvarlarını, hatta bazı arkadaşlarımızın isimlerini unuturuz. Ama o öğretmenin sesini unutmayız.
İşte öğretmenlik, biraz da insanın başka bir insanın hayatında bıraktığı silinmez izdir.
Ancak günümüzün ironisi burada başlıyor.
Öğretmenlerden geleceğimizi aydınlatmalarını bekliyoruz ama onların sorunlarını çözmekte aynı kararlılığı gösteremiyoruz. Eğitimden söz açıldığında mangalda kül bırakmıyoruz ama bilimsel düşünceye, eleştiriye ve farklı fikirlere tahammül etmekte zorlanıyoruz.
Bir taraftan çocuklarımıza özgür düşünmeyi öğretmelerini istiyoruz, diğer taraftan sorgulayan insanlardan rahatsız oluyoruz.
Ezberleyen nesiller istemediğimizi söylüyor, sorgulayan nesillerden korkuyoruz.
Ve ertesi gün geliyor.
25 Kasım...
Bu tarihin de acı bir geçmişi var. Dominik Cumhuriyeti'nde diktatörlüğe karşı mücadele eden Mirabal kardeşler, 25 Kasım 1960'ta katledildi. Onların anısı, kadınlara yönelik şiddete karşı uluslararası mücadelenin simgelerinden biri oldu.
Bugün dünyanın pek çok yerinde kadınlar yalnızca fiziksel şiddete değil; psikolojik, ekonomik, cinsel ve dijital şiddete de maruz kalıyor.
Türkiye'de de kadınların öldürüldüğü, tehdit edildiği, susturulmaya çalışıldığı haberleriyle karşılaşıyoruz.
Haberleri okuyoruz, üzülüyoruz, tepki gösteriyoruz.
Sonra?
Yeni bir haber gelene kadar hayatımıza devam ediyoruz.
İşin en acı tarafı da bu.
Kadına saygıyı dilimizden düşürmüyoruz ama kadının kendi hayatı hakkında karar verme hakkını tartışmaya açabiliyoruz.
Kadınlarımızın başımızın tacı olduğunu söylüyoruz. Oysa kadınların baş tacı olmaya değil; eşit haklara, özgürlüğe, güvenliğe ve insan onuruna yakışır bir yaşama ihtiyacı var.
Kadını anne olduğu için kutsallaştırırken birey olarak haklarını görmezden gelmemeliyiz. Çünkü bir kadının değerli olması için anne, eş ya da birinin kızı olması gerekmiyor.
Kadın, yalnızca insan olduğu için değerlidir.
Peki, bu iki günün ortak noktası nedir?
Bence tek kelimeyle eğitim.
Bir öğretmen çocuğa yalnızca matematik, tarih veya Türkçe öğretmez. Bir kız çocuğuna kendi ayakları üzerinde durabileceğini, bir erkek çocuğuna ise gücün şiddet uygulamak değil, başkalarının haklarına saygı göstermek olduğunu da öğretebilir.
Ama bütün sorumluluğu öğretmenlerin omuzlarına yüklemek de haksızlık olur.
Çünkü eğitim okul kapısında başlayıp bitmez. Evde, sokakta, televizyonda, siyasette, kısacası hayatın her alanında devam eder.
Çocuğuna şiddetin yanlış olduğunu anlatıp evde eşine bağıran bir babanın, kadın haklarından söz edip kadınları aşağılayan bir siyasetçinin, öğretmene saygıdan bahsedip onun emeğini değersizleştiren bir toplumun önce kendi çelişkileriyle yüzleşmesi gerekir.
Artık güzel sözlerden biraz daha fazlasına ihtiyacımız var.
Öğretmenlerimizin yılda bir gün alkışlanmaya değil, yılın her günü hak ettikleri saygıyı ve çalışma koşullarını görmeye ihtiyacı var.
Kadınların ise yılda bir gün hatırlanmaya değil, yılın 365 günü güven içinde yaşamaya ihtiyacı var.
Belki de bu yüzden 24 ve 25 Kasım'ı birbirinden ayrı düşünmemeliyiz.
Çünkü öğretmene değer vermeyen bir toplum geleceğini, kadına değer vermeyen bir toplum ise insanlığını kaybeder.
Ve ben bu iki anlamlı günün sonunda, içimden geçenleri birkaç samimi cümleyle ifade etmek istiyorum.
Başta Başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, bizlere bir harf öğreten, yolumuzu aydınlatan, yanlışlarımızı düzelten, doğrularımızı güçlendiren, hayatımıza dokunan bütün öğretmenlerimizin önünde saygıyla eğiliyorum.
Hayatta olan öğretmenlerimize sağlık, huzur ve mutluluk diliyor; aramızdan ayrılanları sevgi, saygı ve rahmetle anıyorum.
Ayrıca hayatın her alanında emeğiyle, bilgisiyle, cesaretiyle ve sevgisiyle var olan; haksızlığa boyun eğmeyen, zorluklara rağmen mücadeleden vazgeçmeyen bütün kadınları saygıyla selamlıyorum.
Şiddet sonucu yaşamını yitiren kadınları hüzünle anıyor, geride kalanların adalet mücadelesinin karşılık bulmasını diliyorum.
Bana bir harf öğretene de bir hayatı mümkün kılan bütün kadınlara da gönülden teşekkür ediyorum.
Emeklerini, fedakârlıklarını ve bizlere kattıkları değerleri unutmadım, unutmayacağım.
Hepsine sonsuz saygı, şükran ve minnetlerimi sunuyorum.
Ve son bir dileğim var:
Öyle bir ülke olalım ki 24 Kasım'da öğretmenlerimize yalnızca teşekkür etmeyelim, hak ettikleri değeri de verelim. 25 Kasım'da ise kadınların hayatta kalabilmek için mücadele etmek zorunda olmadığı bir geleceği konuşalım.
Çünkü gerçek bir teşekkür, güzel sözlerle değil, o sözlerin gereğini yerine getirmekle anlam kazanır.
