Urla, 200 kilometrenin üzerinde kıyı şeridine sahip nadide bir yarımada. Denizle ilgilenenler için burası gerçek bir şans. Rüzgârın yönüne göre her zaman sakin bir koya ulaşmak mümkün; kuzeyde adalar, güneyde uzun kumsallar keşfedilmeyi bekliyor.
Güney kıyıları, Çeşme gibi yollarla ulaşılabilir olsa, soğuk denizine rağmen plajlar dolup taşardı. Çok şükür ki, denize ulaşmak hâlâ ciddi bir mesele.
Kıyılar tekneler
Urla’nın hem kuzey hem güney sahillerinde tekneler için yeterince korunaklı alan yok. Bu nedenle tekne sahipleri:
- Balıkçı barınaklarına yanaşıyor,
- Kendi tonozlarını atıyor,
- Ya da teknelerini karaya çekiyor.
Ancak limanlama işi zamanla ranta dönüşen, çözümsüz bir oyuna dönüşmüş durumda. Zaman zaman bir marina yapma atağı gündeme geliyor, çok şükür karlı değil konu erteleniyor.
İşin aslı ihtiyaç; halkı denize yaklaştıran kavuşturan, düşük maliyetli, kamusal rıhtımlar.
Demircili, Yolluca gibi alanlarda tekneler için işgal edilen sığınaklar var. Herkes kendi imkanlarıyla kıyılara tonoz atıyor, tahta iskeleler yapıyor. Bu derme çatma kondu yapılar hem çevreyi kirletiyor hem de deniz ekosistemine zarar veriyor. Aynı kişiler sonra “Neden balık yok?” diye soruyor. Neden pinalar, neden posidonya çayırları kayboldu, diye hayıflanıyorlar.
AzBalık
Akdeniz, zaten doğası gereği kıraç bir deniz. Ancak hoyrat kullanımımız bu durumu daha da kötüleştiriyor. Bugün:
- Kalamar Hindistan’dan,
- Karides Endonezya’dan,
- Kalkan Romanya’dan,
- Sinarit Gana’dan geliyor.
Oysa biz, bu ithal bereketi yerel türlerle taçlandırmalı; doğayı koruyarak, kaynaklarımızı iyi yönetmeliyiz.
Karadeniz’de 26, Marmara’da 125 balık türünü kaybettik. Urla ve çevresi ise balık açısından aşırı zengin değil; ama yerel halkın ihtiyacını karşılayabilecek kadar ürün hâlâ var.
Norveç: 6.400 balıkçı teknesi ile 150 ülkeye ihracat yapıyor.
Türkiye: 16.450 balıkçı teknesine rağmen 100 ülkeden balık ithal ediyor.
Avrupa’da kişi başı yıllık balık tüketimi 26 kg, dünya ortalaması 19 kg iken, Türkiye’de bu rakam yalnızca 8 kg.
Urla için ne gerekiyor?
- Denizle barışık, doğayla uyumlu kıyı politikaları, koruma vakfı.
- Ucuz ve kamusal erişim imkânı sunan belediye rıhtımları, çekek yerleri
- Balıkçıları ve amatör denizcileri destekleyen sürdürülebilir çözümler,
- Ve en önemlisi, bu eşsiz kıyıların adalara yönelik koruma amaçlı planlar dahilinde rant uğruna kaybedilmemesi için toplumsal farkındalık.