Özellikle derslerimin olmadığı bu sıcak yaz günlerinde, gün içinde birçok velim ile karşılaşıyoruz. Genelde çoğunun derdi aynı. “Hocam, kendi çocuğumla iletişim kuramıyorum. Oysa sokakta bile sizi gördüklerinde bambaşka biri oluyorlar, nazik, kibar, saygılı birer çocuk oluyorlar. Ne yaptınız hocam bu çocuklara siz, neden sizi bu kadar çok seviyorlar?”
Herkese tek tek anlatmaya çalışıyorum kah ayak üstü, kah çay kahve eşliğinde. Ama madem bu konu bu kadar gündemimizde, buradan da yazmış olayım. Çocuklara ne mi yapıyorum?
Çocuklar aslında beni kara kaşım kara gözüm için değil, onlarla doğru iletişimde olduğum için çok seviyorlar. Onlarla doğru iletişim kuruyorum. Nasıl mı? Hemen izah edeyim…
Çocuklarla doğru iletişim kurmak, onların duygusal, sosyal ve zihinsel gelişimleri için hayati önem taşır. Ebeveynler ve öğretmenler olarak, çocukların dünyalarını anlamak, onları dinlemek ve onlarla etkili bir şekilde iletişim kurmak, sağlıklı bir ilişki geliştirmek açısından kritik öneme sahiptir. Çocuklarla doğru iletişimin ilk adımı, onları gerçekten dinlemektir. Çocuklar, düşüncelerini ve duygularını ifade ederken dikkatinizin tamamen onlarda olduğunu bilmelidir. Onları dinlerken göz teması kurmak, dikkat dağıtıcı unsurları ortadan kaldırmak ve sabırlı olmak önemlidir. Aktif dinleme, çocuklara değer verildiğini hissettirir ve onların kendilerini daha iyi ifade etmelerine yardımcı olur.
Konuşma sırasında çocuğun göz hizasına inmek, onların sözünü kesmeden ne kadar saçma olursa olsun onları dinlemek, bu dinleme esnasında minik onaylamalarda bulunmak, çocuğu iyi hissettirir. Karşımdaki beni dinliyor der kendi kendine. Bu onların özgüveni için çok önemli.
Empati, çocuklarla etkili iletişim kurmanın temel taşlarından biridir. Çocukların duygularını ve perspektiflerini anlamaya çalışmak, onların hissettiklerini paylaşmak ve bu duygulara saygı göstermek anlamına gelir. Empati, çocukların duygusal zekasını geliştirir ve onların duygusal sağlığına katkıda bulunur. Onları dinlerken, “Bu durum seni üzmüş olmalı." gibi cümlelerle onların duygularını anladığınızı ifade edin. Kendi duygularınızdan örnekler vererek onların hislerini normalleştirin ve paylaşımda bulunun.
Çocuklarla iletişimde, karmaşık ve uzun cümleler yerine, yaşlarına ve anlayış seviyelerine uygun basit ve açık bir dil kullanmak önemlidir. Açık ve anlaşılır konuşmak, çocukların mesajınızı daha iyi anlamalarına ve sizinle etkili bir şekilde iletişim kurmalarına yardımcı olur. Kısa ve net cümleler kurun. Soyut kavramlardan kaçınarak somut örnekler verin. Anlamadıklarını düşündüğünüzde açıklamalar yaparak tekrar ifade edin.
Çocuklarla iletişimde olumlu ve destekleyici bir yaklaşım benimsemek, onların özgüvenini ve özsaygısını artırır. Eleştiriden çok övgü ve teşvik içeren bir dil kullanmak, çocukların olumlu davranışlarını pekiştirir ve onların gelişimlerini destekler. Başarılarını ve çabalarını takdir edin. "Aferin, çok iyi yaptın!" gibi cümlelerle onları cesaretlendirin. Hatalarını yapıcı bir şekilde ele alın ve çözüm yolları önerin. "Bu sefer böyle oldu, ama bir dahaki sefere nasıl yapabileceğimizi düşünelim." gibi ifadeler kullanın.
Çocuklarla doğru iletişim, sınırlar ve kurallar belirlemeyi de içerir. Net ve anlaşılır kurallar, çocukların güvenli ve düzenli bir ortamda büyümelerini sağlar. Kurallar belirlerken, çocukların bu kuralların nedenlerini anlamalarını sağlamak ve onlara açıklamalar yapmak önemlidir. Kuralları belirlerken nedenlerini açıklayın. "Bu kuralı koymamızın sebebi seni güvende tutmak." gibi açıklamalar yapın. Kuralların uygulanmasında tutarlı olun ve gerektiğinde hatırlatmalar yapın.
Çocuklar, büyük ölçüde çevrelerindeki yetişkinleri gözlemleyerek ve taklit ederek öğrenirler. Bu nedenle, onlara doğru iletişim kurmanın en etkili yollarından biri, onlara iyi bir örnek olmaktır. Kendi iletişim tarzınızı gözden geçirmek ve olumlu bir model sunmak, çocukların sağlıklı iletişim becerileri geliştirmelerine yardımcı olur. Saygılı ve nazik bir dil kullanarak onlara örnek olun. Kendi duygularınızı ve düşüncelerinizi açıkça ifade ederek model oluşturun.
Çocuklarla doğru iletişim kurmak, sabır, empati ve anlayış gerektiren bir süreçtir. Onları dinlemek, duygularını anlamak, açık ve anlaşılır bir dil kullanmak, olumlu ve destekleyici olmak, sınırlar ve kurallar belirlemek ve iyi bir örnek olmak, sağlıklı bir iletişimin temel taşlarıdır. Bu ilkeleri uygulayarak, çocuklarla daha güçlü ve anlamlı ilişkiler kurabilir ve onların duygusal ve sosyal gelişimlerini destekleyebilirsiniz.
Çocuklar sürekli hata yapar. Bu onların öğrenme sürecinin doğasında var. Onlara hata yapmanın sorun olmadığını, ama aynı hatayı defalarca yapmanın sorun olabileceğini anlatmak gerek. Ben Serhat Öğretmenleri olarak her zaman bu işin peşindeyim, ama siz velilere çok daha büyük iş düşüyor dostlar. Bu konularla ilgili, her zaman bana ulaşıp, fikir alış verişinde bulunabiliriz.