Sonbahar ve kış aylarında artan grip vakaları, özellikle kalp ve damar hastalıkları bulunan kişiler için ciddi sağlık riskleri oluşturabiliyor. Grip aşısının kalp sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çeken Girişimsel Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Muhammed Keskin, aşının yalnızca gripten korunmak amacıyla değil, enfeksiyonun tetikleyebileceği kalp sorunlarının önlenmesi açısından da önem taşıdığını söyledi.
Grip enfeksiyonunun vücutta oluşturduğu iltihabi yanıtın kalp ve damar sistemini etkileyebildiğini belirten Keskin, ateş ve enfeksiyona bağlı olarak kalp hızının ve kalbin oksijen ihtiyacının artabileceğini ifade etti.
Keskin, özellikle koroner arter hastalığı ve kalp yetersizliği bulunan kişilerde grip enfeksiyonunun mevcut hastalığı ağırlaştırabileceğini, kalp krizi riskinin de enfeksiyonun ardından geçici olarak yükselebileceğini kaydetti.
GRİP SONRASI KALP KRİZİ RİSKİ ARTIYOR
Grip ile kalp krizi arasındaki ilişki bilimsel araştırmalarla da ortaya konuldu. New England Journal of Medicine dergisinde 2018 yılında yayımlanan bir araştırmada, laboratuvar testleriyle doğrulanmış grip enfeksiyonundan sonraki ilk yedi günde kalp krizi nedeniyle hastaneye yatış sıklığının, karşılaştırılan diğer dönemlere göre yaklaşık altı kat yüksek olduğu belirlendi.
Bu bulgu, gribin özellikle kalp hastaları açısından neden hafife alınmaması gerektiğini ortaya koyuyor.
Prof. Dr. Keskin, kalp yetersizliği bulunan hastaların grip döneminde nefes darlığında artış yaşayabileceğine dikkat çekerek, belirtilerin ortaya çıkması durumunda gecikmeden hekime başvurulmasını önerdi.
GRİP AŞISI KALP HASTALARINDA RİSKİ AZALTABİLİR
Grip aşısının kalp sağlığı üzerindeki etkisini araştıran bilimsel çalışmalar da dikkat çekici sonuçlar ortaya koyuyor.
2021 yılında Circulation dergisinde yayımlanan IAMI araştırmasında, büyük çoğunluğu yakın zamanda kalp krizi geçirmiş 2 bin 532 hastanın sonuçları değerlendirildi.
Araştırmada grip aşısı uygulanan hastalarda, bir yıllık takip süresince ölüm, yeniden kalp krizi veya stent trombozundan oluşan birleşik sonlanımın görülme oranı yüzde 5,3 olurken, plasebo verilen grupta bu oran yüzde 7,2 olarak kaydedildi.
Böylece grip aşısı uygulanan grupta söz konusu birleşik riskte yaklaşık yüzde 28'lik göreli azalma saptandı. Ancak bu oran, tek başına kalp krizi riskinin yüzde 28 azaldığı anlamına gelmiyor.
Keskin, araştırma sonuçlarının kalp hastalarında grip aşısının koruyucu sağlık uygulamaları arasında değerlendirilmesinin önemini desteklediğini belirtti.
GRİP AŞISI GRİBE NEDEN OLUR MU?
Grip aşısıyla ilgili en yaygın yanlış inanışlardan biri, aşının kişiyi grip yaptığı düşüncesi.
Prof. Dr. Muhammed Keskin, inaktif grip aşılarının hastalık oluşturabilecek canlı virüs içermediğini belirterek, bu aşıların gribe neden olmadığını vurguladı.
Aşı sonrasında enjeksiyon yerinde ağrı, hafif ateş, baş ağrısı, halsizlik veya kas ağrısı görülebileceğini ifade eden Keskin, bu belirtilerin genellikle kısa sürede geçtiğini söyledi.
Aşının koruyucu etkisinin gelişmesinin yaklaşık iki hafta sürdüğünü hatırlatan Keskin, bu süreçte kişinin grip virüsüyle karşılaşabileceğini veya başka bir solunum yolu enfeksiyonuna yakalanabileceğini belirtti.
AŞI OLANLAR DA GRİP GEÇİREBİLİR
Grip aşısı yüzde yüz koruma sağlamıyor. Aşının etkinliği; dolaşımdaki virüslerin özelliklerine, aşı içeriğine, kişinin yaşına ve bağışıklık sisteminin durumuna göre değişebiliyor.
Keskin, aşı yaptırmasına rağmen grip geçiren kişilerin bunun aşının etkisiz olduğu anlamına gelmediğini bilmesi gerektiğini söyledi.
Aşılamanın yalnızca enfeksiyona yakalanma olasılığını azaltmayı değil, ağır hastalık ve hastaneye yatış riskini düşürmeyi de amaçladığını vurguladı.
KİMLER ÖNCELİKLE AŞI OLMALI?
Grip özellikle bazı gruplarda daha ağır seyrediyor. Prof. Dr. Muhammed Keskin, başta kalp hastaları olmak üzere risk grubundaki kişilerin aşılanmaya öncelik vermesi gerektiğini belirtti.
Grip aşısının özellikle şu gruplar açısından önem taşıdığı ifade edildi:
- Kalp yetersizliği ve diğer kalp-damar hastalıkları bulunanlar
- 65 yaş ve üzerindeki kişiler
- Diyabet, KOAH ve kronik böbrek hastalığı bulunanlar
- Hamileler
- Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
- Sağlık çalışanları
Güncel aşılama önerilerine göre, altı ay ve üzerindeki çocuklar da dâhil olmak üzere yaşına ve sağlık durumuna uygun aşı bulunabilen herkesin yıllık grip aşısı yaptırması öneriliyor. Çocukların aşı takviminin ise çocuk hekimiyle değerlendirilmesi gerekiyor.
HAMİLELİKTE GRİP AŞISI GÜVENLİ Mİ?
Hamilelik döneminde grip enfeksiyonunun daha ağır seyredebildiğine dikkat çeken Keskin, inaktif grip aşılarının gebeliğin her döneminde uygulanabildiğini belirtti.
Gebelik sırasında yapılan aşının anne adayını korumanın yanı sıra, anneden bebeğe geçen antikorlar sayesinde doğumdan sonraki ilk aylarda bebeğin korunmasına da katkı sağlayabildiğini ifade etti.
Keskin, burun spreyi şeklinde uygulanan canlı zayıflatılmış grip aşısının ise gebelikte kullanılmadığını hatırlattı.
AŞI İÇİN EN UYGUN ZAMAN SONBAHAR
Grip aşısı için sonbahar ayları önerilse de grip mevsiminin kış boyunca devam edebileceğini belirten Keskin, aşı yaptırmakta geciken kişilerin de hekimlerine danışabileceğini söyledi.
Grip virüslerinin zaman içinde değişmesi nedeniyle aşı içeriğinin her yıl güncellendiğini vurgulayan Keskin, bu nedenle aşılama kararının her grip sezonunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Aşı bileşenlerine karşı ciddi alerjik reaksiyon öyküsü bulunan kişilerin ise aşı öncesinde sağlık profesyonellerine bilgi vermesi gerekiyor. Yumurta alerjisi tek başına grip aşısı yapılmasına engel kabul edilmiyor; ancak kişiye uygun aşının seçilmesi önem taşıyor.
KALP HASTALARINA İLAÇ UYARISI
Prof. Dr. Muhammed Keskin, kalp hastalarının grip veya soğuk algınlığı belirtileri başladığında reçetesiz satılan ilaçları bilinçsizce kullanmamaları gerektiğini de vurguladı.
Bazı soğuk algınlığı ilaçlarının tansiyonu etkileyebileceğini veya düzenli kullanılan kalp ilaçlarıyla etkileşime girebileceğini belirten Keskin, kalp ilaçlarının hekim önerisi olmadan bırakılmaması ve dozlarının değiştirilmemesi gerektiğini söyledi.
Keskin, özellikle göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı, bayılma ve ani bilinç değişikliği gibi belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden acil sağlık yardımı alınması gerektiğini hatırlattı.
