Değerli okurlarım, bizler ancak kendimize karşı bir tehdit varsa o zaman dikkat kesilir ve gerekli önlemleri almaya çalışırız. Küresel Isınmayı konuştuğumuzda pek dikkat etmeyiz veya “daha uzun süre var” diye önem vermeyiz. Ancak sel, yangın, aşırı yağış ve ısınma olduğunda panikleriz. İşte bu açıdan bakıldığında okyanusların ısınmasının ve kirlenmesinin canlı yaşamını tehdit etmesini çok önemsemeye biliriz.
Aslında Okyanusların ısınması ve kirlenmesi canlı yaşamını tehdit etmektedir.
Dünya oksijeninin yaklaşık yüzde 80'ni okyanuslar tarafından üretilmektedir. Küresel ısınma, iklim değişikliği, kirlilik ve aşırı avlanmanın etkileriyle kendi içindeki canlı yaşamını kaybetmeye başlarken, dünyanın oksijeni de tehdit altında.
Bildiğimizin aksine dünyada oksijenin ana kaynağının ormanlar olmayıp okyanuslardan oluşturduğunun bilinmesi gerekmektedir. Dünya yüzeyinin üçte ikisini kaplayan okyanus ve denizlerde yaşayan su yosunları, dünyadaki oksijenin yaklaşık yüzde 80'ini üretmektedir.
Bu yönüyle dünyanın en önemli oksijen kaynağı olan okyanuslardaki su yosunları, ayrıca su canlıları için de önemli bir besin ve yuvalama alanı olarak dikkati çekmektedir.
Sadece son yüz yılda okyanuslarda, sıcaklık 0,76 santigrat derece artmıştır.
Denizlerde bulunan mercanlar oksijen üretiminin yanında karbondioksit tüketmesiyle de dünyanın "sağlığı" için önemli bir etkendir. Okyanus yüzeyinin yaklaşık 10 binde 25'ini kaplayan mercanlar, denizlerin ürettiği oksijenin neredeyse yarısını tek başına üretmektedir.
Bunun yanında atmosferdeki karbondioksitin yüzde 92'sini okyanuslar, 3'te birini ise tek başına mercanlar tüketmektedir. Mercanlar dünyada tüketilen proteinin yüzde 17'sinin de doğrudan kaynağını oluşturmaktadır. Bütün gelişmelere rağmen okyanuslar, küresel ısınma, iklim değişikliği, aşırı avlanma ve kirliliğin en çok etkilendiği alanların da başında gelmektedir.
MERCANLAR ÖLÜYOR
Artan sıcaklık öncelikle mercanların renginin beyazlamasına neden olmakta mercanların ölmesine neden olmaktadır. Küresel ısınma nedeniyle mercan ölümlerinin yaklaşık üçte ikisi 2000 yılından bu yana gerçekleşmiştir. Sıcaklık artışı mercanların ölümüne neden olurken su canlılarının yuvalarının da yok olmasına yol açmaktadır. Yapılan son araştırma ve incelemelere göre bugün yaşayan deniz memelileri, köpek balıkları ve köpek balığına akraba türlerin üçte biri okyanuslarda değişen şartlar nedeniyle yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadırlar.
Canlılar ısınan okyanusun kutup bölgelerindeki soğuk kesimlerine göç ederken, kutuplarda da eriyen buzullar canlı yaşamını tehdit etmektedir. Bunlara ilave olarak balık yaşamı için diğer tehditler ise aşırı avlanma ve deniz ile kıyılardaki yapılaşmalar.
Kıyılardaki ve denizdeki yapılaşma ile deniz tabanından petrol ve doğalgaz çıkarma işlemleri denizlerin kirlenmesine ve daha asidik hale gelmesine neden olurken başta kabuklu deniz canlıları, planktonlar ve mercanların yok olmasını da hızlandırmaktadır.
Geçekte, bütün bu bilgi ve verilerin ışığında 2030'a kadar okyanusların yüzde 30’unun koruma altına alınması gerekmektedir.
Okyanusların korunması için atılacak adımların başında öncelikle aşırı avlanmayı önlemek gelmektedir. Bu koruma alanlarının okyanusların yüzde 30'u ile önemli ölçüde okyanus kıyılarını kapsaması gerektiğini belirten araştırmacılar, iklim değişikliğiyle mücadelenin sadece okyanuslar için değil tüm dünya için önemine dikkati çekmektedir.
Okyanusları korumak için atılması gereken bir diğer husus da korumayla ilgili yasa ve düzenlemelerin bir an önce yapılmasıdır.