İklim değişikliği, Dünya'nın 9 gün boyunca titreşmesine neden olan bir mega tsunamiyi tetikledi. Geçtiğimiz yılın eylül ayında Kuzey Kutbu'ndan Antarktika'ya kadar bir haftadan uzun bir süre boyunca kaydedilen sismik sinyaller bilim insanlarını şaşkına çevirdi.
Gerçekleştirilen deney ve araştırmalar 2023 yılında Grönland'ın uzak bir bölgesinde iklim değişikliğinin tetiklediği büyük bir toprak kayması dokuz gün boyunca Dünya'yı sarsmıştır.
Sismometreler, Eylül 2023'te Kuzey Kutbu'ndan Antarktika'ya kadar dünyanın her yerinde gizemli titreşimler tespit edilmesine neden olmuştur. Fakat bu titreşimler depremlerin neden olduğu olağan sinyallerden çok farklı bir görüntü göstermekteydi ve ilginç bir şekilde monoton bir uğultu gibi sadece tek bir titreşim frekansı içermekteydi.
İngiliz araştırmacı Dr. Stephen Hicks, Sismik sinyali ilk gördüğünde tamamen şaşırmış olduğunu ve Sismometrelerin Dünya yüzeyinde meydana gelen çeşitli kaynakların bilinmesine rağmen daha önce hiç bu kadar uzun süreli, küresel olarak hareket eden ve sadece tek bir salınım frekansı içeren bir sismik dalganın kaydedilmemiş olduğunu belirtmiştir.
Gizemli titreşimlere ne sebep oldu?
Uluslararası ekip, sismik sinyallerden iklim değişikliğinin tetiklediği büyük bir toprak kaymasının ardından meydana gelen olayların sorumlu olduğunu keşfetti.
1,2 kilometre yüksekliğindeki bir dağ zirvesi geçen yıl eylül ayında Grönland'ın uzak Dickson Fiyordu'na çökmüş. Tahminen 25 milyon metreküp kaya ve buz fiyorttun içine çökmüş (bu da yaklaşık 10.000 olimpik yüzme havuzunu doldurmaya yetecek bir miktara eş değerdir).
Dar fiyortta sıkışan bu su 200 metre yüksekliğe sıçradı. Sonuçta Fiyort boyunca 10 kilometre boyunca uzanan 110 metre yüksekliğinde bir dalga yaratılmış ve sadece birkaç dakika içinde yükseklik 7 metreye düşmüştür.
Grönland'ın kuzey doğusundaki bir fiyortta meydana gelen devasa tsunami haberi, araştırmacıların heyecanını arttırarak daha derin incelemelerine yol açtı. Ekip, heyelanı ve sonrasında yaşananları yeniden canlandırmak için bilgisayar modellemesi, uydu görüntüleri ve saha ölçümlerini kullanmaya başlamıştır. Modeller, suyun yaklaşık dokuz gün boyunca her 90 saniyede bir kıvrımlı fiyortta ileri geri sallanmaya devam edeceğini öngörmüştür.
Çok ilginçtir ki bu Modelleme, Dünya'nın kabuğunu dolaşarak gezegen çapında bir "uğultu" yaratan titreşimlerin kayıtlarıyla eşleşmiştir.
İklim değişikliği neden oldu
Araştırmacılar heyelanın, dağın eteklerindeki buzulun incelmesi ve üzerindeki kaya yüzeyini tutamamasının bir sonucu olduğunu belirtmekteler. Bu da sonuçta iklim değişikliğinden dolayı oluşmaktadır.
Danimarka ve Grönland Jeoloji Araştırmaları'ndan başyazar Dr. Kristian Svennevig, "Bir heyelan bilimcisi olarak, bu çalışmanın bir başka ilginç yönü de, bunun Grönland'ın doğusunda gözlemlenen ilk heyelan ve tsunami olması ve iklim değişikliğinin burada zaten ne kadar büyük etkileri olduğunu göstermesi," diyerek küresel ısınmanın etkisini göstermesi bakımından olayın önemli olduğunu belirtmiştir.
Bilindiği gibi Kuzey Kutbu, gezegenin geri kalanından yaklaşık dört kat daha hızlı ısınıyor ve Grönland'ın buz örtüsü saatte tahmini 30 milyon ton buz kaybetmektedir. Gerçekleştirilen çalışmalar, bölgedeki dağları destekleyen buzullar eridikçe, iklim değişikliğinin kutup bölgelerinde büyük toprak kaymalarına giderek daha fazla etki edecektir.
Araştırmacılar, hızla hızlanan iklim değişikliğinin, daha önce istikrarlı olduğu düşünülen bu gibi bölgeleri karakterize etmenin ve izlemenin her zamankinden daha önemli olduğu anlamına geldiği sonucuna varmışlardır.