Güncel
Giriş Tarihi : 19-11-2020 17:06   Güncelleme : 19-11-2020 17:06

DEPREM ÖLDÜRMEZ, SORAR, HESAP SORAR…

İzmir Ekonomi Üniversitesi öğretim görevlilerinden, "inşaat" sektöründe özellikle "uygulama" kısmında uzman 30 yıllık İnşaat Mühendisi Şeref Alpago, İzmir Depremi’nde hasar gören binalar ve inşaat sektöründeki genel eksikliklere işaret ederek olası depremlerde daha az zarar görülmesinin formüllerini açıkladı.

DEPREM ÖLDÜRMEZ, SORAR, HESAP SORAR…

Sohbet tadındaki röportajımızda Alpago; “Megapascal nedir? Bilir misin? Sorar, Zemin Emniyet Gerilmesi nedir? Bilir misin? Sorar, Sıvılaşma nedir bilir misin? Sorar, Gradasyon nedir? Bilir misin? Sorar, Dozaj nedir? bilir misin? Sorar…

Deprem bunları hep sordu, sormaya da devam edecek...

Ama sen bunları hiç bilemedin, Gölcük’te bilemedin, Düzce’de bilemedin, Van’da bilemedin… Nerede olduysa tamamında bilemedin. Ve yine bilemedin.

Yani bedenin ve bindiğin lüks arabanın modeli değişti ama cehaletin sabit kaldı.

Teknik birikimi yüksek memleketlerdeki inşaatçılar “ya bir şey olursa” diye yaşarken, sen yüzündeki “bit yavrusu” kıvamındaki ifade ile “hiçbir şey olmaz” diye yaşadın ve hatta 2 işlem (çarpma ve toplama) bilgin ile yanında üç kuruşa çalıştırdığın yüksek matematik okumuş inşaat mühendislerine ahkâm kestin…

Ve o gün, Hesap sordu.

Hesabı, yaptığın binada oturmadığın için maalesef sana soramadı ama masum 115 cana, binlerce yaralıya sordu ve evsiz kalan binlerce güzel İzmirliye sordu.

Hesabı, aracın limitlerini zorlayan ambulans sürücüsüne ve arkada minik İdil’in uyumaması için onunla iletişimde kalabilmek adına sallantıdan her yanı moraran ATT’ye sordu.

Hesabı, pandemi ile boğuşmaktan yorgun düşmüş olmalarına rağmen yine de heyecanla, yaşatma azmi ile sokakta acil servis önünde, ambulansla gelen yaralıları bekleyen sağlık emekçilerine sordu.

Hesabı, alana Covid negatif olarak gelen, ama 5 günün sonunda ailesinin yanına pozitif dönen ve ayaklarında travma oluşan itfaiye personeline sordu.

Hesabı, iki sokak ötede 1986 yılında yapılmış olan 160 dairelik sitenin inşaat mühendisi olan şantiye şefine de sordu.

Yanıtı, 2 saat sonra sitenin yöneticisi “Allah razı olsun, huzurlu uyuyoruz” diyerek verdi.

Eh artık bu kadar günahsız hesap vermişken, senin de adalete bir hesap vermen çok yerinde olmaz mıydı? O günleri de göreceğiz İnşallah…” dedi.

Deprem konusunda televizyonlarda, toplantılarda ve çalistaylarda ele alınan konuların eksik kalan yanlarına değinen Alpago, “BU İŞİN NERESİ EKSİK?” sorumuzu şöyle yanıtladı:

“1-  Bastıra bastıra hayat üçgenleri anlatıldığı için, herkes sağlam müteahhit yerine, evinde sağlam köşe arıyor.

2-    Televizyonlarda gazeteciler konuştu, avukatlar konuştu ve hatta meteoroloji mühendisi konuştu, ama çıkan inşaat mühendisi sayısı, ülke ve televizyonlar genelinde bir elin parmaklarını bulmadı.

3-    Televizyonlar, toplantılar, çalıştaylar ve benzer organizasyonlarda Müteahhitler Birliği Başkanı yok. Şantiyeden gelmiş çizmesi betonlu kaba inşaat kalfası, işçisi yok, All Risk ve mali mesuliyet yapan sigorta firmaları yok…” dedi.

Depreme karşı daha dayanıklı binalar inşa ederek en azından bugünden sonrasını garantiye alabilmenin akılcı, pratik ve hemen uygulanabilir formüllerini belirterek, “BU İŞ NASIL YAPILMALI?“ sorumuza yanıt veren Şeref Alpago, farklı ama sonuca yönelik önerilerini şu şekilde sıraladı:

1-  Geçici Müteahhitlik; Geçici müteahhitliğin kaldırılması ya da en azından geçici müteahhitlikte yapılan konutların engelli araçlarında olduğu gibi en az 5 yıl süre ile satılamaması, 450 bin olan müteahhit sayısının bir gecede 100 bine yakını eriyecektir.

2-    Sigorta; Aracımızda kasko var, sağlık sigortalarımız var. Neden İnşaat Yapım Sigortası’nı zorunlu ve risk analizi esasında devreye almıyoruz. Örnek;

İki müteahhit var, ikisi de aynı kapsamda bina yapıyor. Birincisi 30 yıllık İnşaat Mühendisi ve meslek hayatında kötü herhangi bir dosyası oluşmamış. Diğeri 1-2 yıl önce “bu işte para var” diyerek giren bir iş insanı. Burada sigorta firması tıpkı kazası az olan ve orta yaşlarda bir sürücünün prim riskini, çok genç bir sürücüye göre nasıl farklı yani düşük tutuyorsa; bu uygulanmalı. Yani 1 numaralı müteahhit 50 birim prim ödemek durumunda kalırken, ikincisi 500 birim ödediğinde göreceksiniz ki bir yüz bin daha eriyecektir. Bununla birlikte sigorta firmaları bu işe dâhil olursa binlerce işsiz teknik kadro iş bulacak, yapım kontrolleri de “sigortacı hassaslığı” ile yapılacaktır.

3-    İnşaat Demiri Lot takibi; Lot takibi artık neredeyse üretilen her mamul için geçerlidir. Dolayısı ile inşaat demirleri de inşaat sahaları yani şantiyelerin işyeri SGK numaraları ile ilişkilendirilecektir. Böylece hangi ürün kaç ton olarak, hangi işyerine faturalandığı takip edilecek ve örneğin yaklaşık 100 ton demir olması gereken bir şantiyede 50 ton faturalandı/irsaliyendi ise alarm çalacak ve kontrol edilecektir.

4-    Beton Lot Takibi; Üçüncü maddedeki zincir beton için de kurulacak ve bu iki kalemin takibi içinde yine kurulacak teknik Malzeme Takip Firmaları (MTF) ile bu konu Belediye, Maliye ve Yapı Denetim’e raporlanacaktır. Yine yeni bir istihdam sahası oluşmuş olacaktır.

5-    Jeoloji Mühendisliği; Yapı denetim firmalarında ve ikinci madde kapsamında kurulacak yapılarda jeoloji mühendisleri de istihdam edilmelidir.

6-    Bodrum kat; Memleketin büyük rantı bodrumlardan oluşuyormuşçasına bodrum imar savaşlarının bitirilmesi, 2 ila 6 kat arasına en az 1 Bodrum kat şartı getirilmesi ve sonrasında artarak eklenmesi, bodrumların emsale girmemesi, inşaat ruhsatında maliyetlendirilmemesi.

7-    Maliyetler, Giderler; Satışların 2. Maddede de belirtilen firmaların vereceği ekspertize göre yapılması. Böylelikle kaçak işçi çalıştıran, KDV siz malzeme alan bir yüz bin daha elenecektir.

8-    Müteahhitlik Puanı; Firmanın Genel durumuna 100 üzerinden puan verilmesi ile müteahhitin puanının belirlenmesi.

Müteahhit İnşaat Mühendisi veya Mimar ……………………………………......A Puan

Müteahhit Mühendis  ………………………..………………………………………B Puan

Müteahhit Teknik Değil ……………………..……………………………………..C Puan

Müteahhitin Ortaklarının İş Bitirme Şantiye Şefliği……………………………D Puan

Müteahhitin Son İşindeki (İkinci Maddedeki) Sigorta Prim Katsayısı………E Puan

Müteahhitin son işinde ödediği SGK primin, olması gerekene oranı..…..….F Puan

Daha da geliştirilebilecek bu kriterler sonucunda çıkacak puanın, Şantiye Panosuna “Bu İşyerindeki Müteahhittin Puanı XX dir” şeklinde yazılması.

Vatandaşı da yaşam üçgeninden ziyade bu puanı sorgulamaya teşvik etmek…”