AYDA CANLI VAR MI?


Bu makale 2019-09-26 17:15:08 eklenmiş ve 184 kez görüntülenmiştir.
Doç. Dr. Levent Tuğrul

 

“Ayda canlı var mı?” sorusuna, “Boş verin spekülasyonları, tabii ki yok!” demeden önce, artık iyice düşünmek zorundayız. Çünkü “Olabilir!”.

Bu yılın Nisan ayında, dünyanın önde gelen süper devletlerinin sahip olduğu ileri teknoloji ürünü “Ay Gemileri” ne, “küçük bir ülkenin” gemisi de katılmak üzereydi. Gemi, dünyayı başarı ile terk edip, ay yüzeyine kontrollü bir şekilde yaklaşmayı başardı. 11 Nisan 2019 günü, (ABD Doğu Sahili / EDT) Zaman Dilimi’ne göre 15:25 de, Ay yüzeyinden 148 metre yukarıda, inişe geçmiş olan 1,5 metrelik “Ay robotu” nun kontrolü yitirildi ve yüzeye çarparak parçalandı. Bu Ay gemisini İsrail yollamıştı. Böylece Aya iniş yapabilen araçların sahipleri olan üç ülke, ABD, Rusya ve Çin sıralaması değişmedi. Ancak çok az kalmıştı ve “başarılı olup olmadığı” konusu sanırım ancak ileriki yıllarda ortaya çıkacak.

Aya iniş yapabilmiş olsaydı, (Google Lunar X Prize) “Google Ay X Ödülü” nü alacaktı. Bu ödül toplam 30 milyon dolara kadar çıkabilen bir maddi destek içeriyor. Tam olarak hak kazabilmek için, ay aracının “özel teşebbüs” ürünü olması gerekiyor. İsrail robotu da “SpaceIL” ile (Israel Aerospace Industries / IAI) “İsrail Hava – Uzay Endüstrileri” tarafından üretilmiş olan ilk Ay aracı idi ve misyonu “özel teşebbüs” tarafından finanse edilmekteydi. Böylece ödüle uygun bir aday olmuştu. Yüzeye çarpıp parçalanmadan inebilseydi, ilk olarak 1 milyon dolara hak kazanacak, yüzeyde 500 metre ilerleyince de tümünü alacaktı. Olmadı. Ödül gitti, ama “Gerçekten başarısız bir deneme miydi?”, hala tartışılıyor.

“Beresheet” adını taşıyan robot aracın üretimi için özel bir şirket olan “SpaceIL” 2011 den beri çalışıyordu. Ne kadar para harcandığını bilmek olası değil, ancak söz konusu ödülü alması, yatırımın finansmanı için önemli bir destek oluşturacaktı. Ödülü teklif eden “GLXP” başarılı iniş ve Ay yüzeyinde ilerleyişe 20, bunu izleyen bir takım teknik başarılara da 10 olmak üzere toplam 30 milyon dolar vaat etmekteydi. Görünürde Beresheet bunların hiç birini alamadı. Peki, işin içinde ne var da, hala “başarılı” olmuş olabileceğinden söz ediliyor. Bu nokta parçalanan robot aracın taşıdığı yük ve (tam anlaşılamayan) amacı ile ilişkili. İçinde canlılar vardı. Ay’da bu canlılar hala yaşıyor olabilir(miş)…

Düşüp parçalanan uzay robotunun kendi enkazını çektiği bir fotoğrafta görünen metal plakette, İngilizce “Küçük ülke, büyük hayaller” yazıyor. Söz konusu ülkenin Ay’daki bu “büyük hayallerinin” ne olduğu ve başarıya ulaşıp ulaşamadığı gerçekten zamanla ortaya çıkacak. Ne getirir, ne götürür, şimdilik hiç kimse de bilmiyor. Bilinen, parçalanan robotta insan DNA örnekleri, çok küçük (biyo???) formatta olan ve dünyadaki kültürü anlatan 30 milyon sayfalık dijital bir arşiv ile çok sayıda “Deniz Ayısı” da denen “Tardigrade” ler taşıdığı. “Biyo???” sorusu aklıma takılıyor, çünkü İsrail’in yıllar önce DNA ya dijitalize bilgi yükleyerek (ilki bir firmanın logosuydu) “biyolojik bilgi sayar” (Bio-Computers) alt yapısını başarmış olduğunu da biliyoruz. Bu konudaki ilk çalışma Japonlara ait. Milyonlarca yıl buz kitlesinin altında canlı kalmayı başarmış bir bakterinin DNA belleğini okuyarak, ilk biyo – bilgisayar teknolojisini başlattılar. Ardından İsrailliler DNA ya kayıt yapabildi. ABD’de de ilk bu tür “yarı biyolojik” denebilecek bilgisayar oluşturuldu. Bu bilim kurgu değil, gerçek. Ayrıca, bilim kurgu öykülerinde izlediğimiz “insan gibi robotların” çağını başlatabilecek nitelikte olduğu da su götürmez. Şu anda “Tardigrade”lerin bir kısmı Ay yüzeyinde yaşam savaşı veriyor olabilir. Çünkü 0,05 – 1,2 mm lik tüpsü bedenli, uçlarında minicik elleri olan sekiz ayaklı (gerçekten) sevimli canlılar inanılmaz yetenekli. Eksi 200 ile artı 149 derece sıcaklıklara, uzay radyasyonu ve vakumuna dayanabiliyorlar. Ayrıca bedenlerindeki suyu kaybettiklerinde bedenlerini küçük küreciklere dönüştürüp, 10 yıldan fazla susuz kaldıktan sonra tekrar yaşama dönebiliyorlar. Tüm bu unsurları bir araya getirip düşündüğümüzde, o “büyük hayallerin” nasıl bir “deneye” evrilmiş olabileceğini daha doğru anlayabiliriz.“Ay’da canlı var mı?” ve “Beresheet deneyi başarısız mı?”  sorularına yanıt ararken, çok dikkatli olunması gerekiyor.  

       Bu arada güzel ülkemin popüler gündem konuları aklıma geldikçe de, ister istemez, “Çağı tekrar kaçırdık mı?” diye bir soru daha takılıyor aklıma.


Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Arşiv Arama
- -
Anket
Pencere Haberin Yeni Tasarımını Beğendiniz mi?
Hayır
Evet
 Pencere Haber | Gündeme Açılan Pencere
© Copyright 2014 Pencere Haber. Tüm hakları saklıdır. Bu site Toprak Yapım Web Hizmetler alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
SPOR
SİYASET
EĞİTİM
DÜNYA