TEFERİÇ…


Bu makale 2019-05-09 20:03:55 eklenmiş ve 116 kez görüntülenmiştir.
Aslı Kavcıoğlu

 

Sokakta oynama yaşına geldiğimde benim için bambaşka bir dünya başlamıştı. Sokak oyunlarıyla, kurallarıyla ve en ilginci de sokak ağzıyla tanışmıştım. Ailemde kullanılması yasak kelimeleri, (yani belli onlar küfürler ve hakaret içerikli sözler) rahat bir tavırla söyleyen çocuklar çok ilgimi çekmişti. Bir iki defa büyüklerimin yanında ağzımdan kaçırdığımda sert uyarılara maruz kalınca, kullanılmaması gerektiği kanaatine vardım ve lugatımdan çıkardım.

Sokakta oyun oynama zamanında yaşamış olduğum için çok mutluyum aslında. Günümüz çocuklarının çok şey kaybettiğini görebiliyorum. Aslına bakarsanız sadece oyun alanı değil, aynı zamanda öğrenim alanı da. Kendimi savunmayı, hakkımı aramayı, vücudumun gelişmesine yardımcı olduğunu,  pratik ve atik hareket etmeyi öğrettiğini düşünüyorum.

Çocukluk dönemlerimde en çok keyif aldığım zaman ise hıdrellez gecelerinde yanan ateşin etrafında geçirdiğimiz eğlenceli zamanlar. 5 Mayıs akşamına birkaç gün kala, etraftan çalı çırpı toplayıp, gizli kuytu köşelerde saklamaya başlardık bütün sokağın çocukları. O gece geldiğinde ateşimizi yakar, bağırış çağırış üzerinden atlar, büyük keyif duyduğumuz gece hiç bitmesin isterdik. Birlikte hazırladığımız ve birlikte eğlendiğimiz organizasyondan son derece gururlanırdık. Gece bittiğinde is kokusu eşliğinde evlerimize dağılırdık hiç istemeden. O is kokusu bütün gece yatakta sağıma soluma dönerken burnuma gelirdi. Ama ertesi gün gidilecek hıdrellez gezmesi, çayırlarda bayırlarda yapılacak piknik heyecanından çok da uyuyamazdım.

O zamandan bu zamana hala daha hıdrellez akşamı bir kâğıda dileklerimi yazar, ateşten atlar ve dilek kağıdını gül ağacının altına gömerim. Bu bana mutluluk veriyor. Çocukluğumu hatırlatıyor. Ne de olsa gelenek ve bana göre hoş bir gelenek.

İşte teferiç de buradan geliyor. Teferiç köken olarak Türkçe Tepreçden geliyor. Kutlamak, eğlenmek bir nevi bayram anlamındadır. Uygun bir tepenin yamacında yer belirlenir, hıdrellez geçtikten sonra müsait bir gün belirlenir kutlama günü duyurulur. Tam anlamı bir araya gelerek doğanın uyanışını baharı kutlamak, uzaktaki akrabalar eş ve dostla bir araya gelmek Tanrının verdiği nimetlere, birliğe, dirliğe şükretmek ve şenlik yaparak eğlenmektir. Kuzular çevrilir, pitalar, tatlılar yapılır ve gelenlere ikram edilir. Büyüklerin elleri öpülür, Atalar rahmetle anılır, hatıralar anlatılır, neşe ile bahara kucak açılır. Kısaca teferiç baharın karşılandığı ve mutluluğun paylaşıldığı bir bayram zamanıdır. Bosna ve Sancakta yapılan teferiç şenliklerinde piknik alanı olarak yüksek bir dağ ya da tepenin yanında geçen bir ırmak kenarı seçilir ve gün boyu tüm etkinlikler bu alanda yapılırdı.

 Oralarda yapılan teferiç şenliklerinin bilinen bir düzenleyicisi olmadığı zamanlarda, teferiç şenliğinin doğal sorumlusu o bölgenin ileri geleni olurdu ve bu kişiye Teferiç Ağası denirdi. Bosna Hersek de yapılan şenliklerde pikniğe katılanlarda akordeon eşliğinde şarkılar söylenir ve danslar edilir. Teferiç şenliğinin en önemli özelliği sportif faaliyetlere önem verilmesi. Bu şenlikte delikanlılar kendi aralarında güçlerini sınarlar. Taş atma, uzun atlama, güreş ve koşu gibi yarışmalara katılırlardı. Müsabakalarda birinci olana teferiç şenliklerinin yapıldığı alanın zenginlerince el dokuması elbiseler, yün kumaşlar, silah ve para hediye edilirdi. Boşnak halkının tarih boyunca bir anlamda ilkbaharın gelişini kutladığı, birbiriyle kardeşlik ve dostluk duygularını güçlendirdiği günlerdi.

Boşnakların bu geleneğini okuduğumda, aslında farklı toplumların aşağı yukarı aynı duygularla, benzer yollarla kutlamalar yaptıklarının farkına vardım.  Aslında hepimizin amacı aynı.  Dostluk, kardeşlik ve sevgiyle gelen baharı karşılamak. Birlik olmak, birlikteliğin keyfini çıkarmak. Eski gelenek deyip geçmeden o sıcaklığı geri kazanma adına bence bu geleneklerimiz devam ettirmeliyiz. Benden söylemesi, gerisi size kalmış.

NOT:  Benim de içlerinde yer aldığım bir gösteri duyurusu yapmak istiyorum izninizle.  17 Mayıs Cuma saat 21:00’da İzmir Konak Atatürk Kültür Merkezinde Tuana Sanat İzmir’in Halk Oyunları gösterisi vardır. Bu yıl Tuana Sanat Urla olarak bizlerde gruba dahil olduk. Gösteride Urla’dan oyuncu ekibi de var anlayacağınız. Çok heyecanlı, oldukça duygulu bir konu ile karşınızda olacağız. Bizleri bu heyecanlı günümüzde yalnız bırakmayacağınızı umuyoruz. Biletlere gösteri günü kapıda ulaşabilirsiniz. İyi seyirler dilerim.

Sağlıklı ve huzurlu haftalar dilerim.


Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Arşiv Arama
- -
Anket
Pencere Haberin Yeni Tasarımını Beğendiniz mi?
Hayır
Evet
 Pencere Haber | Gündeme Açılan Pencere
© Copyright 2014 Pencere Haber. Tüm hakları saklıdır. Bu site Toprak Yapım Web Hizmetler alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
SPOR
SİYASET
EĞİTİM
DÜNYA