SALTANAT DEDİKLERİ…


Bu makale 2018-03-01 19:12:14 eklenmiş ve 275 kez görüntülenmiştir.
Göksel Kayseri

 

Osmanlı İmparatorluğu denince ilk akla gelen padişahlardan biri şüphesiz 1. Süleyman'dır. O ki, babası Yavuz Sultan Selim'den 6.557.000 km2 olarak devraldığı Osmanlı İmparatorluğu'nu, padişahlığı döneminde 14.893.000 km2'ye ulaştırdı. Batıda Muhteşem Süleyman, Doğuda ise adaletli yönetimine atfen Kanunî Sultan Süleyman olarak da bilinmektedir.

46 yıl boyunca padişahlık yapan ve 13 kez sefere çıkan I. Süleyman, saltanatının toplam 10 yıl 1 ayını seferlerde geçirmiştir. Süleyman böylece imparatorluğun hem en uzun süre görev yapan, hem en çok sefere çıkan ve de en uzun süre sefer yapan Osmanlı Sultanı olmuştur. Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar Kuşatması'nın sonlanmasından bir gün önce, 7 Eylül 1566 tarihinde hayatını kaybetti ve yerine oğlu II. Selim geçti.

Muhibbî mahlasıyla şiirler yazan Süleyman'ın bir de divanı vardır. Divan şairleri arasında en çok gazel yazmış olan Zâtî'nin bile 1825 gazeli varken; Kanuni yazdığı 2779 gazel ile Divan edebiyatının gazel rekorunu kırmıştır.

Son nefesini verdiği Zigetvar Kuşatması sırasında Kanuni Sultan Süleyman'ın kendisine resmi ziyarette bulunan ecnebi doktorları kabulünde söylediği aşağıdaki özlü söz Osmanlı tarihinde "sosyal içerikli" ilk özlü sözlerdendir:

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi

Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi

Saltanat didükleri ancak cihan gavgasıdır

Olmaya baht u saadet dünyada vahdet gibi

Ko bu ıyş u işreti çün kim fenadur akıbet     

Yâr-ı baki ister isen olmaya tâat gibi

Olsa kumlar sagışmca ömrüne hadd ü aded

Gelmeye bu şîşe-i çarh içre bir saat gibi

Ger huzur itmek dilersen ey Muhibbî  fârig ol

Olmaya vahdet cihanda kûşe-i uzlet gibi

(Nedense büyük çoğunluğun bu güzel Osmanlıca gazelin ilk iki mısrasından sonrasını okumadan geçiştirdiğini düşünüyorum )

Eserde günümüz Türkçesi ile şu ifadeler kullanılmıştır;

Halkın gözünde iktidar gibi, zenginlik gibi değerli bir şey yok. Hâlbuki şu cihanda bir nefes sıhhat gibi hiç mutluluk olamaz.

Saltanat dedikleri sadece bir dünya kavgasıdır.

Bu kavga, gürültüden uzak yalnızlık gibi büyük saadet ve baht açıklığı olamaz.

Bu eğlenceyi yeme içmeyi bırak, sonu kötüdür.

Eğer ebedî bir sevgili istiyorsan ibadetten ayrılma.

Ömrün, kumlar sayısınca sınırsız ve hesapsız olsa bile,

O, şu dünya içinde bir saat gibi geçip gider.

Ey Muhibbî, eğer huzur içinde olmak istersen, feragat sâhibi ol, dünyadan vazgeç.

Yalnızlık köşesi gibi dünyada huzur olmaz.

16. yy. Türkçe'sinde devlet sözcüğünün iki anlamı vardır: ilki ve de daha çok kullanılanı "şans, talih, kısmet" anlamına gelirken, ikincisi ve nadiren kullanılanı bugün kullandığımız manada devlettir. O dönemin Türkçe'sinde devletin bugünkü karşılığı mülktür. Zaten Osmanlılar da kendi devletlerini Memalik-i Osmani diye adlandırmışlardır. Yani bu ikilikte ayni zamanda veya belki de aslında demek istenen: halk içinde talihten muteber bir nesne yok, ama en büyük talih aslında insanın sağlıklı olmasıdır.

Kanuni'nin vasiyeti de çok manidardır. “Ben ölünce bir elimi tabutumun dışına atın. İnsanlar görsünler ki, padişah olan Kanuni bile bu dünyadan eli boş gitmiştir.” Eeee, tabii ki bu da, anlayana…


Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Arşiv Arama
- -
Anket
Pencere Haberin Yeni Tasarımını Beğendiniz mi?
Hayır
Evet
 Pencere Haber | Gündeme Açılan Pencere
© Copyright 2014 Pencere Haber. Tüm hakları saklıdır. Bu site Toprak Yapım Web Hizmetler alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
SPOR
SİYASET
EĞİTİM
DÜNYA